Sau thành công của một số doanh nghiệp Việt Nam niêm yết cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Mỹ, rất nhiều doanh nghiệp đang có ý định tham gia vào thị trường này. Tuy nhiên, cần hội tụ những điều kiện gì và cần bao nhiêu tiền để tham gia vào thị trường vốn lớn nhất thế giới, có tính thanh khoản cao nhưng cũng vô cùng khắc nghiệt là câu hỏi được rất nhiều doanh nghiệp quan tâm, trao đổi tại buổi Tọa đàm.
Hiện nay, có hai cách để lên sàn chứng khoán Mỹ:
- Niêm yết truyền thống: Thực hiện từng bước niêm yết ra công chúng một cách bình thường theo chương trình Public Launch
- Sát nhập ưu thế, còn gọi là “niêm yết cửa sau” hay mượn “vỏ niêm yết”. Theo cách này, công ty chưa niêm yết của Việt Nam sẽ sát nhập với một công ty đã niêm yết của Mỹ (thực chất chỉ là cái vỏ, tài sản và nguồn vốn không đáng kể). Công ty này sẽ chiếm quyền kiểm soát và đương nhiên được niêm yết trên thị trường chứng khoán bằng sự đổi tên của cổ phiếu đã niêm yết. Đây là con đường ngắn nhất và là cách mà các doanh nghiệp Việt Nam cũng như doanh nghiệp của các nước đang phát triển vào thị trường chứng khoán Mỹ.
Theo ông Nguyễn Hữu Nam, TGĐ công ty Đầu tư và tư vấn Asean Capital: Đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, khi xem xét cần dựa trên ba tiêu chí chính
- Thứ nhất, lượng vốn huy động dựa trên: Tổng doanh thu; Lợi nhuận ròng; Tốc độ phát triển
- Thứ hai, vốn sẽ được thu xếp cho số lượng cổ phiếu công bố giao dịch ở các đợt phát hành theo hợp đồng ký kết
- Thứ ba, được hỗ trợ xây dựng kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính, quản trị và phương án sử dụng vốn.
Ông Nam đưa ra một mô hình doanh nghiệp lý tưởng để niêm yết tại thị trường chứng khoán Mỹ đó là: Doanh thu tối thiểu 15 triệu USD/năm; Lợi nhuận ròng 2 triệu USD/năm; Giá trị tài sản 4 triệu USD; Tốc độ tăng trưởng bình quân 16%/năm; Cổ phiếu công chúng 15%; Không có những vấn đề tồn đọng về pháp luật; Ban điều hành nắm giữ quyền biểu quyết đa số với cổ phiếu công ty (trước sáp nhập); Ban điều hành mạnh, quy trình quản trị và cơ cấu công ty tốt; Có thể chuyển đổi sang hệ thống kế toán U.S.GAAP; Kiểm toán bởi công ty kiểm toán đạt tiêu chuẩn SEC…
Đây là mô hình lý tưởng, thực tế các doanh nghiệp Việt Nam đã niêm yết tại thị trường chứng khoán Mỹ chưa có doanh nghiệp nào hội tụ đủ các điều kiện trên. Rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam có khả năng niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ. Để làm được điều này, rất cần đến vai trò của các công ty tư vấn.
Bản thân ông Trần Mạnh Hùng - Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phân Cavico Corp cũng thừa nhận, vai trò của tư vấn rất quan trọng. Ban đầu, do không có nhà tư vấn chuyên nghiệp nên Cavico cũng gặp rất nhiều khó khăn.
Theo ông Nam: Tư vấn trọn gói 300.000USD; Chi phí kiểm toán quốc tế, nếu thuê kiểm toán nước ngoài khoảng 500.000- 700.000USD (nếu thuê kiểm toán trong nước sau đó thuê kiểm toán nước ngoài kiểm tra lại thì chi phí sẽ thấp hơn); Chi phí dự phòng 30.000-50.000USD; Tiền mua “vỏ doanh nghiệp sạch” của Mỹ để sát nhập thông thường chiếm khoảng 3-5% tổng cổ phiếu phát hành. Mức thích hợp với các doanh nghiệp Việt Nam là khoảng $300.000 - $500.000. Như vậy với khoản tiền “trong túi” khoảng 1,5 triệu USD cùng với giá trị tài sản ròng 4 triệu USD là doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ.
Hiện nay có khá nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang và sẽ có ý định niêm yết tại thị trường chứng khoán Mỹ và nếu như họ kết nối thành công vào thị trường vốn lớn nhất thế giới này sẽ là một động lực rất tốt để thúc đẩy kinh tế trong nước phát triển.